Wydawca treści

Obiekty edukacyjne

CENTRUM PROMOCJI LEŚNICTWA

W 2013 podjęta została decyzja o utworzeniu Centrum Promocji Leśnictwa w Mucznem. Obiekt ten powstał w wyniku modernizacji dawnego hotelu robotniczego i jest siedzibą Leśnego Kompleksu Promocyjnego "Lasy Bieszczadzkie". Oficjalne otwarcie zostało połączone z regionalnymi obchodami Święta Lasu, które odbyły się 24.09.2046 roku. Centrum Promocji Leśnictwa wyposażone jest w pawilon wystawowy, salę konferencyjną, salę edukacyjną, część gastronomiczną i noclegową. Jednorazowo może przyjąć ponad 90 osób.

Utworzenie Centrum i zagospodarowanie terenu w Mucznem pozwoli na realizację podstawowych zadań postawionych przed Leśnymi Kompleksami Promocyjnymi, a w szczególności edukację ekologiczną społeczeństwa w zakresie problematyki leśnej jak również promocję wielofunkcyjnej i zrównoważonej gospodarki leśnej. Utworzenie w Mucznem ośrodka edukacyjnego wzbogaci ofertę edukacyjno – turystyczną, nie tylko dla grup zorganizowanych, ale także dla rodzin i lokalnej społeczności. Inwestycja ta przyczyni się również  do wzbogacenia edukacji przyrodniczo – leśnej na terenie całego Leśnego Kompleksu Promocyjnego „Lasy Bieszczadzkie", która będzie mogła odbywać się nie tylko z wykorzystaniem ścieżek edukacyjnych ale stacjonarnie w pobliżu Centrum.

 

 

POKAZOWA ZAGRODA ŻUBRÓW W MUCZNEM

 

Umiejscowiona jest ona przy trasie Stuposiany – Muczne, około 2,5 km przed miejscowością Muczne. W zagrodzie znajduje się 9 żubrów rasy białowiesko-kaukaskiej tzw.górskiej. Obecna zagroda jest kontynuacją hodowli żubra w Bieszczadach, która była zapoczątkowana w 1963 r. zagrodą aklimatyzacyjną nad potokiem Zwir w Nadleśnictwie Stuposiany. Oglądanie żubrów w ich środowisku jest również bardzo ważnym elementem działania na rzecz ochrony przyrody. Zagroda pokazowa żubrów służy także edukacji przyrodniczej społeczeństwa, jak również promuje turystykę w całym regionie

 

Taras z widokiem na żeremie

W okolicy ścieżki przyrodniczo – edukacyjnej „Wokół Mucznego" rodzina bobrów zbudowała żeremie. Jest to zwierzę wyjątkowe. Jeszcze kilkaset lat temu uznawane było za rybę. Dziś wiemy, że jest ssakiem i największym lądowym gryzoniem Europy. Dawnymi czasy bobry żyły w bardzo liczebnej populacji na terenach europejskich.  Ich mięso, tłuszcz i futro stawały się cenionymi łupami myśliwych, dlatego gatunek bobra w Europie niemal wyginął.  Dzisiaj niewielu ludzi widziało to zwierzę w naturalnych warunkach. Chcielibyśmy umożliwić poruszającym się ścieżką edukacyjną obserwację tych niezwykłych zwierząt. Wykonano taras widokowy z zadaszeniem oraz tablicą edukacyjną przedstawiająca biologię oraz ciekawostki z życia tego niespotykanego ssaka.

 

Plenerowe muzeum wypału węgla drzewnego

Dymiące retorty są charakterystycznym widokiem dla Bieszczadów. Z uwagi na bazę surowcową w postaci dużych zasobów drewna bukowego, wypał węgla drzewnego ma tu długą tradycję. Pomimo tego czynniki ekonomiczne doprowadzają do zamykania działalności kolejnych wypałów na naszym terenie. Ogólna tendencja pozwala prognozować, że w ciągu najbliższych lat, na naszych oczach znikną z górskiego krajobrazu dymiące piece, a zawód węglarza przejdzie do historii. Aby uchronić od zapomnienia tak ważny element naszego kulturowego dziedzictwa utworzono plenerowe muzeum wypału węgla drzewnego w miejscu gdzie jeszcze do niedawna taki wypał funkcjonował. Aby wierne odzwierciedlić sposób w jaki przez lata pozyskiwano węgiel drzewny: wybudowano mielerz, ustawiono retorty, umieszczono barak wykorzystywany w celach mieszkalnych przez wypalaczy. Przy każdym z tych elementów ustawiono tablicę edukacyjną, z treściami dotyczącymi funkcjonowania wypały węgla drzewnego. Ponadto wykonano ścieżki pomiędzy poszczególnymi elementami muzeum, ogrodzenia oraz ustawiono ławostoły i kosze na śmieci.

Zainteresowanie przejezdnych turystów tą zanikającą już formą pracy jest duże. Do niedawna funkcjonujący na terenie Nadleśnictwa Stuposiany wypał węgla drzewnego cieszył się olbrzymią popularnością. Stanowił jeden z kluczowych elementów dla turystów podróżujących po tym terenie. Dymiące retorty mają swój niepowtarzalny urok, a sama technologia produkcji węgla drzewnego budzi duże zainteresowanie. 

Z tego powodu bardzo cenny wydawał się pomysł utworzenia plenerowego muzeum węgla drzewnego w miejscu gdzie do niedawna taki wypał funkcjonował i był istotnym elementem miejscowego krajobrazu, pozwalającym ocalić i zachować leśną tożsamość Bieszczadów.

 

Wiata przy „Zielonej Klasie"

„Zielona Klasa" w Pszczelinach – miejsce z wiatą edukacyjną, bogate w informacje o tematyce przyrodniczej. Jest to bardzo często pierwszy przystanek dla turystów udających się na ścieżkę przyrodniczo – edukacyjną „Jodła". Z tego miejsca postoju bardzo często korzystają wycieczki szkolne, rodziny z dziećmi jak również pracownicy Nadleśnictwa organizujący tam zabawy dla dzieci na świeżym powietrzu.

Wiata w tym miejscu była już wiekowa i bardzo zniszczona, konieczna była jej wymiana.

 

ŚCIEŻKI EDUKACYJNE

 

„Krutyjówka" – ukazująca meandrujący potok Muczny przy terenie dawnej osady Kryjówka, przebudowę drzewostanu olszowego jodłą i bukiem oraz kapliczkę św. Huberta. W miejscu tym możemy zaobserwować liczne rośliny chronione i unikatowe na terenie Bieszczadów, a wśród nich: paprotkę zwyczajną, pióropusznik strusi, widłaka jałowcowatego, wawrzynka wilczełyko, miesięcznicę trwałą, śnieżycę wiosenną, śnieżyczkę przebiśnieg, cebulicę dwulistną, zawilca gajowego i parzydło leśne.

 

„Za domkiem myśliwskim" – poruszając się trasą ścieżki możemy podziwiać piękno bieszczadzkich lasów. Zapoznając się z treścią tablic edukacyjnych dowiadujemy się jak ważną funkcję pełnią niezagospodarowane i jak by się mogło wydawać zaniedbane fragmenty terenu nieporośnięte drzewami, oraz butwiejące pnie, usychające i połamane drzewa, pozostawione gałęzie.

 

„Brenzberg" – zaczynająca się przy drodze tuż za Mucznem, prowadzi na grzbiet Jeleniowatego i pozwala dotrzeć do miejsca mordu, popełnionego przez UPA w sierpniu 1944 roku na 74 Polakach. Na dawnej polanie, gdzie była leśniczówka leśniczego Franciszka Króla, w 2010 roku ustawiono obelisk z tablicą pamiątkową i drewniany krzyż. Do tego miejsca można dotrzeć starą drogą, a zejść nasypem po przedwojennej kolejce wąskotorowej.

 

„Wokół Mucznego" – trasa ścieżki biegnie w bardzo malowniczym terenie, w samym sercu Bieszczadów. Ukazuje ona bogactwo i piękno bieszczadzkiej przyrody. Latem cieszy się dużym zainteresowaniem jako ścieżka spacerowa, natomiast zimą wykorzystywana jest jako trasa do uprawiania narciarstwa biegowego.

 

„Jodła" – początek trasy znajduje się przy parkingu w miejscowości Pszczeliny. Na trasie znajduje się pięć przystanków z tablicami dydaktycznymi. Wędrując ścieżką można dostrzec wiele gatunków ssaków i ptaków występujących w bieszczadzkich lasach. Trasę wzbogacają również rzadkie gatunki roślin oraz górski krajobraz. Punktem kulminacyjnym ścieżki dydaktycznej był wspaniały okaz jodły pospolitej. Rosnąca tu jodła miała około 200 lat i była najgrubszym zaewidencjonowanym okazem tego gatunku w Polsce. Mierzyła 42 m wysokości, 527 cm obwodu i ok. 1,68 m pierśnicy (średnicy na wysokości 1,3m).

Drzewo posiadało znaczny ubytek w części odziomkowej (dziupla) powstały na skutek infekcji spowodowanej przez grzyby pasożytnicze. W grudniu 2013 roku zostało powalone pod naporem wiejących wiatrów.                  

 

„Stare Procisne" – ścieżka zaczyna swój bieg na parkingu leśnym „Hłynny", gdzie Wołosaty wpada do Sanu. Idąc trasą ścieżki poznajemy historię wsi Procisne, możemy zobaczyć miejsca bardzo często odwiedzane przez zwierzynę leśną, zaobserwować przebudowę drzewostanu świerkowego oraz zapoznać się z biologią jedynego przedstawiciela świniowatych żyjących w Polsce – dzika.

 

„Trasą kolejki wąskotorowej" – ścieżka na dużym odcinku biegnie trasą byłej kolejki wąskotorowej. Cel jej wykorzystania to trasa spacerowo – turystyczna jak również biegowa trasa narciarska. Ma około 8 km długości. Aktualnie wyposażona w tablice edukacyjne, parking oraz taras widokowy z piękną panoramą na Kosowiec i Magurę Stuposiańską.

 

„Pichurów" -  Trasa ścieżki umiejscowiona jest w leśnictwie Tarnawa. Biegnie ona w bardzo malowniczym terenie i ma wiele do zaoferowania zarówno bardzo młodym, jak i trochę starszym turystom. Zaczyna swój bieg przy filarach dawnej kolejki wąskotorowej, ukazuje przełom potoku Roztoki, zabezpieczone w ramach małej retencji górskiej osuwisko na tym potoku, by zakończyć swój bieg na tarasie widokowym. Roztacza się z niego przepiękny widok na Kopę Bukowską Krzemień i Bukowe Berdo.

 

          Tarasy widokowe

 

  • „Pichurów" – widok na dolinę potoku Roztoki – panoramę Halicza, Kopy Bukowskiej, Krzemienia i Bukowego Berda, leśnictwo Tarnawa

  • Wilcza Góra – widok na panoramę Widełek, Magury Stuposiańskiej, Kosowca i Otrytu, leśnictwo Czereszenka.